Waktos abdi alit keneh, abdi sok resep ameng sareng pun nini. Pun nini, Ma’ Ene disebatna ku tatangga, teu tiasaeun nyarios basa Indonesia. Anjeunna mah mung nyarios basa Sunda. Janten di bumi oge, sareng pun nini mah tara nganggo basa Indonesia.
Ma’ Ene teh teu tiasa nyerat, teu tiasa maca, namung pinter ngadongeng. Seueur pisan carios sareng dongeng nu rame. Abdi teh salah sahiji incu paporit Ma’ Ene. Waktos es-de keneh mah, unggal wengi abdi teh ngumpul sareng Ma’ Ene. Ngadangukeun dongeng bari nundutan. Dongeng, ngabobodo budak cengeng, ceunah mah nya?
Pun nini teh teu ngasaan sakola. Namung Ma’ Ene mah gaduh sumangat nu ageung hoyong diajar. Waktos abdi kelas tilu es-de, Ma’ Ene tiasa nulis ngaran anjeunna sorangan sareng tiasa milang.
Ma’ Ene oge sumanget pisan ngawulang diajar basa Indonesia. Sok rajin tumaros ka abdi… Ari ieu basa Indonesa-na naon? Ari itu? Ari ieu? Waktos Ma’ Ene pupus — abdi es-em-pe kelas tilu — anjeunna tos tiasa nyarios basa Indonesia satengah-satengah.
Sok aya wae nu pikaseurieun dina basa Indonesia Ma’ Ene teh. Conto-na mah soal ‘buah’. Pan Ema teh naroskeun, “Upami tangkal basa Indonesia-na naon?” Abdi ngawaler, “Pohon, Ma”. Teras Ma’ Ene naros deui, “Upami buah basa Indonesia-na naon?” “Mangga, Ma,” ceuk abdi teh.
Kabeneran di hareupeun rorompok teh aya tangkal buah. Ma Ene teh janten sok nyarios ka tatangga, “Ini pohon teh belum ada manggah-nyah”. Wah, pinter geuning si Ema teh….
Di hareupeun rorompok oge aya tangkal sejen. Tangkal jambu. Hiji poe, tatangga naroskeun ka Ma’ Ene. “Ini pohon jambu, ya Ma?” Ma Ene ngawaler, “Iyah, ini pohon belum ada manggahnya”. Si tatangga teh lieur-eun…. teras naros, “Ma’, bukannya ini pohon jambu?” “Iyah, inih pohon jambuh, tapi belum ada manggahnyah,” saur Ema. Si tatangga mangkin lieur bin jangar…. matak ngaleos weeee.
Teu lami, abdi nerangkeun ka pun nini yen mangga teh “buah”, ari bubuahan mah tetep wae buah. Namung pun nini teh teu ngartoseun. Da sesah ngartosna atuh nya. Matak lieur. Pan buah teh mangga, naha bet salah?
Abdi seuri. Teu nanaon, Ma’ Ene. Buah teh leres mangga. Meuni manis…. Ma’ Ene meuni kacida polosna. Matak sok sono ka Ma’ Ene. Pun nini nu polos sareng welas asih. Ma’ Ene, abdi mikaasih ka anjeun……..